Ozpin fungizida
Ozpin-ura da Euskal Herrian zurina (oidioa) ezabatzeko erremedio ekologikorik azkarrena, azido azetikoaren bidez zure baratzea hezetasunetik babesten duena. Baserrietan oso eskura dagoen irtenbidea izaki, hostoaren azaleko pH-a zeharo aldatzen du, onddoen esporak erne ez daitezen ingurune gogorra sortuz. Isuri atlantikoko kliman, non zurinak gogor erasotzen dien arrosak, sagarrondoak eta kukurbitazeoei (euri eta bero aldizkakotasunagatik), ozpina talka-agente desinfektatzaile bikaina da. Erabilera zehatza izan behar du, haren izaera azidoak diluzio zorrotza eskatzen baitu landarearen ehun gazteak ez erretzeko (fitotoxikotasuna).
Osagaiak
- Sagar-ozpina (ahal dela): Koilarakada bat (15-20 ml inguru). Euskadin, sagar-matsatxa (sagar-ozpina) erabiltzea ezin hobea da, alkohol-ozpina baino leunagoa delako eta sagarraren arrasto mineralak dituelako.
- Ura: Litro bat euri-ura edo iragazitako ura. Funtsezkoa da ozpin-dosia ez gainditzea; azido azetikoak, kontzentrazio handian, herbizida gisa jokatzen baitu.
- Aukerakoa: Xaboi potasiko ttantta bat, produktua hosto koipetsuetan hobeto itsatsi dadin.
Prestaketa
- Nahasketa: Isuri litro bat ur plastikozko edo beirazko ontzi batean.
- Diluzioa: Gehitu sagar-ozpin koilarakada. Nahasketa zuzena da, ez du mazeraziorik edo hartzidurarik behar.
- Homogeneizazioa: Astindu poliki, azidoa uretan modu uniformean zabaldu dadin.
- Ontziratzea: Isuri likidoa eskuzko ihinztagailu garbi batera. Erabili aurre-aurretik prestatu behar da, azido azetikoak lurrunketa bidez eraginkortasuna gal ez dezan.
Aplikazioa
- Talka-tratamendua: Ihinztatu zurinaren orban zuriak dituzten tokiak 3 egunean behin, orbanak desagertu arte.
- Ordu aproposa: Inoiz ez eman eguzkitan; ezinbestekoa da ilunabarrean aplikatzea. Azido azetikoak, eguzki-izpiekin batera, erredura larriak eragin ditzake hostoaren epidermisean.
- Kasu!: Ez aplikatu landarea loraldi betean dagoenean edo kimu oso xamurretan, aurrez hosto txiki batean proba egin gabe.
- Segurtasun-giroa: Produktu bioerabilgarria da, eta ondo erabiliz gero ez dio faunari kalterik egiten, baina saiatu intsektu polinizatzaileak (erleak) zuzenean ez bustitzen.
Gure baserrietako tradizioan, ozpina sagardoaren "seme bihurritzat" hartu izan da beti. Esaten zenez, sagardoa pikatzen zenean (mikatzen), bere espiritu alaia galtzen zuen, baina arazte-indar bat irabazten zuen, gorputza zein lurra garbitzeko gaitasuna zuena. Antzina, ozpinaren urrin zorrotzak Iratxoak (duende bihurriak) urruntzen laguntzen zuela uste zen; kondairak dioenez, laino-gauetan barazkiei lizuna putz eginez ondo pasatzen baitzuten izaki horiek. Sagarretik eratorritako prestakin hau erabiltzea, funtsean, Euskal Herriko fruitu sakratuenetako baten babesa eskatzea da: naturaren akatsa dirudiena (sagardo mindua) baratzeko osasunerako lanabes bihurtuz.