Landare-elkartzeak
Lurrari adituz, baratze orekatu eta emankorra.
Zerba
Beta vulgaris var. cicla
Nor norekin
Ikusi xehetasunakLandare laguntzailea Tipula Zuria
Tipula ezkutu kimiko gisa aritzen da. Haren sustrai-isuriek eta sufre-urrinak erremolatxaren eulia uxatzen dute eta zorri beltza nahastu egiten dute, liliazeoen urrin sarkorra saihestu nahi izaten baitu. Gainera, tipulak sustrai-sistema azalekoa duenez, ez da lehiatzen zerbaren zuztar sakonarekin, eta biek ala biek lurraren baliabideak hobeto profitatzen dituzte.
Txikoria
Cichorium intybus
Nor norekin
Ikusi xehetasunakLandare laguntzailea Azenarioa
Tokia eta babesa aprobetxatzeko elkartze klasikoa da hau. Txikoriak zuztar nagusi sakona du, eta horrek ez du oztopatzen azenarioak gainaldeko geruzan duen garapen horizontala. Gainera, txikoriaren hosto-multzo edo hostaia mardulak lurraren hezetasunari eusten laguntzen du, azenarioak zuztarra pitzatu ez dadin behar duen moduan.
Baratxuria
Allium sativum
Nor norekin
Ikusi xehetasunakLandare laguntzailea Marrubia
Marrubi-landaketak "azpi bizi" edo estaldura gisa jarduten du, udaberrian lurraren tenperatura orekatzen lagunduz. Gainazala estaltzean, uraren lurrunketa zuzena murrizten du eta baratxuriaren errizosferan hezetasun iraunkorra mantentzen du; hori funtsezkoa da erraboilaren hortzak edo aleak modu uniformean gara daitezen.
Baratxuri berdea
Allium sativum
Nor norekin
Ikusi xehetasunakLandare laguntzailea Uraitza
Baratxuri berdea ezkutu kimiko gisa aritzen da, uraza-hosto (letxuga) xamurretatik zorriak eta bareak uxatuz. Trukean, uraza azkar hazten da eta lurrazala estaltzen du; horrela, gainazaleko hezetasunari eusten dio, baratxuriak udaberri idorretan bere sustrai adventizioak lehortu gabe itsasteko behar duen freskotasuna bermatuz.
Tipula Zuria
Allium cepa
Nor norekin
Ikusi xehetasunakLandare laguntzailea Azenarioa
Elkar babesteko elkartze paregabea da hau. Tipula zuriaren urrin indartsuak azenarioaren eulia (Psila rosae) nahastu eta uxatzen du; azenarioak, berriz, tipularen eulia aldentzen laguntzen du. Gainera, ez dira baliabideengatik lehiatzen: azenarioak lurraren geruza sakonak arakatzen ditu bere zuztar nagusiari esker, eta tipula, ordea, gainazaletik gertu geratzen da.
Tipula Gorria
Allium cepa L.
Nor norekin
Ikusi xehetasunakLandare laguntzailea Azenarioa
Elkar babesteko aliantza klasikoa da hau. Tipula gorriaren urrinak azenarioaren eulia (Psila rosae) nahastu eta uxatzen du; azenarioak, berriz, tipularen eulia aldentzen laguntzen du. Gainera, lur-maila desberdinak baliatzen dituzte: tipulak sustrai azalekoak ditu eta azenarioak, berriz, sakonak; horrela, lurraren elikagaiak (indarra) modu bikainean profitatzen dituzte.
Artoa
Zea mays L.
Nor norekin
Ikusi xehetasunakLandare laguntzailea Tolosako babarruna
"Ahizpa" nutrizionista dugu. Lekaduna denez, babarrunak aireko nitrogenoa (N) lurrean finkatzen du bakterioekin duen sinbiosiaren bidez, eta horrela artoa elikatzen du, nitrogeno (indar) asko behar duen landarea baita. Trukean, artoaren zurtoin zurrun eta garaia euskarri edo arba naturala da babarruna argirantz igotzeko.
Porrua
Allium ampeloprasum var. porrum
Nor norekin
Ikusi xehetasunakLandare laguntzailea Azenarioa
Elkartzerik perfektuena eta dokumentatuena da hau. Porruak azenarioaren eulia (Psila rosae) uxatzen du bere urrin indartsuarekin, eta azenarioak, berriz, porru-sitsa (Acrolepiopsis assectella) aldentzen du; horrela, elkar babesten dute beren etsai nagusiengandik.
Tomatea
Solanum lycopersicum
Nor norekin
Ikusi xehetasunakLandare laguntzailea Baratxuria
Bakterio-kontrako eta onddo-kontrako natural gisa jokatzen du; tomate-landarea gorrinatik (mildiua) babesten du eta akaroak zein nematodoak uxatzen ditu.
Azenarioa
Daucus carota
Nor norekin
Ikusi xehetasunakLandare laguntzailea Porrua
Tipularekin batera, "ezkutu-elkartzea" osatzen du. Liliazeoen urrin indartsuak azenarioaren eulia (Psila rosae) nahastu eta uxatu egiten du; azenarioak, berriz, porrua sitsaren erasoetatik babesten laguntzen du.